ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਮੀਡੀਆ : ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ “ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ” ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਭੇਜ ਕੇ ਬੈਕ-ਚੈਨਲ ਕੂਟਨੀਤੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਫੌਕਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੂੰ “ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਾ” ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ “ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਪੁਲ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ, ਜੋ ਕਿ 22 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਇਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਘਾਈ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ “ਕਈ ਸੰਦੇਸ਼” ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਾਘਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਤੋਂ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ “ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ” ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਹਰਜਾਨੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਾਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ” ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ “ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ” ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਥੋਪਣ ਜਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋਣੀ ਤੈਅ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਰੁਖ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ‘ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ’ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੇਈਚਿੰਗ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਜਲ ਮਾਰਗ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਚੀਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਜਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਵੀ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਭੇਜਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਾਂਗਾ ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣਗੇ।
ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਟਕਰਾਅ ਘਟਣ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਲ।
