ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਮੀਡੀਆ : ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਦੇ 32 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚੋਂ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਛੱਡਣ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਗੰਭੀਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਆਈਈਏ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਈਈਏ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਤਿਹ ਬਿਰੋਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਆਈਈਏ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇੰਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਪਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਆਈਈਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਕੋਲ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ 1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਣਨੀਤਕ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਟਾਕ ਵੀ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

